नमस्कार उमेदवार मित्रांनो! महाराष्ट्रातील औद्योगिक क्षेत्रातील गुणवत्ता नियंत्रणाची जबाबदारी सांभाळणाऱ्या इंडस्ट्रीज इन्स्पेक्टर पदासाठी MPSC चा अभ्यासक्रम समजून घेणे गंभीर आहे. हा लेख “MPSC Industries Inspector Syllabus PDF” ची संपूर्ण माहिती, परीक्षा पद्धत, MPSC Syllabus Books शिफारसी आणि औद्योगिक कायद्यांची मार्गदर्शक तपशील देईल. तुमच्या तयारीला दिशा देण्यासाठी टेबल्स, परीक्षा टिप्स आणि अधिकृत स्रोतांचा समावेश केला आहे. चला, तर मग सुरुवात करूया!
MPSC Industries Inspector Syllabus & Exam Pattern
परीक्षा दोन टप्प्यात होते:
-
प्रारंभिक परीक्षा (वस्तुनिष्ठ)
-
मुख्य परीक्षा (वर्णनात्मक + विषयवार)
| टप्पा | विषय | गुण | कालावधी |
|---|---|---|---|
| प्रारंभिक | सामान्य ज्ञान + सामान्य विज्ञान | 200 | 2 तास |
| मुख्य परीक्षा | पेपर 1: औद्योगिक कायदे व सुरक्षा | 200 | 3 तास |
| मुख्य परीक्षा | पेपर 2: पर्यावरण व्यवस्थापन व तंत्रज्ञान | 200 | 3 तास |
| मुख्य परीक्षा | मराठी/इंग्रजी निबंध | 100 | 2 तास |
महत्त्वाचे:
प्रारंभिक परीक्षेमध्ये नकारात्मक गुण नाहीत.
मुख्य परीक्षेतील तांत्रिक पेपर्समध्ये केस स्टडीज असतात.
अभ्यासक्रमाची सविस्तर रूपरेखा
१. प्रारंभिक परीक्षा:
-
सामान्य ज्ञान: महाराष्ट्राची औद्योगिक धोरणे, भारतीय अर्थव्यवस्था, करंट अफेयर्स (ऊर्जा/उद्योग क्षेत्र)
-
सामान्य विज्ञान: रासायनिक अभिक्रिया, सामग्रीचे गुणधर्म, मूलभूत यंत्रतंत्र
२. मुख्य परीक्षा (केंद्रित विषय):
| पेपर | प्रमुख घटक |
|---|---|
| १ | – फॅक्टरीज कायदा 1948 – औद्योगिक सुरक्षा नियम – विद्युत सुरक्षा नियम |
| २ | – प्रदूषण नियंत्रण कायदे – अपशिष्ट व्यवस्थापन – उर्जा संवर्धन तंत्रे |
३. भाषा पेपर:
-
मराठी: औद्योगिक समस्यांवर निबंध (उदा: MIDC प्रदूषण)
-
इंग्रजी: औद्योगिक तंत्रज्ञानावर रिपोर्ट लेखन
MPSC Syllabus Books : शिफारसी पुस्तके आणि स्रोत
अभ्यासासाठी मार्गदर्शक पुस्तके:
| विषय | पुस्तक | प्रकाशन |
|---|---|---|
| औद्योगिक कायदे | “औद्योगिक नियमन व सुरक्षा” | एन.आय.ओ.एस. |
| पर्यावरण व्यवस्थापन | “Environmental Law in India” (Marathi Ed.) | लेक्सिसनेक्सिस |
| सामान्य विज्ञान | “महाराष्ट्र सामान्य विज्ञान” | रघुवीर प्रकाशन |
| MPSC स्पर्धा परीक्षा | “MPSC इंडस्ट्रीज इन्स्पेक्टर गाइड” | लोकसंघ प्रकाशन |
विनामूल्य साधने:
-
अधिकृत Syllabus PDF: mpsc.gov.in → Syllabus → Technical Exams
-
MIDC चे अहवाल: पर्यावरण व्यवस्थापनासाठी प्रात्यक्षिक उदाहरणे
-
ऑनलाइन टेस्ट सिरीज: MPSC कीवर्डसह Unacademy/Mockers मराठी
💡 दैनंदिन टिप: फॅक्टरीज अॅक्टचे सेक्शन्स लक्षात ठेवण्यासाठी फ्लॅश कार्ड्स वापरा. दर शनिवारी “औद्योगिक अपघात” वरील बातम्यांचे विश्लेषण करा!
निष्कर्ष
MPSC इंडस्ट्रीज इन्स्पेक्टर अभ्यासक्रम हा “औद्योगिक सुरक्षा + पर्यावरणीय जागृती” या दोन स्तंभांवर आधारित आहे. MPSC Industries Inspector Syllabus PDF डाउनलोड करून तपशीलवार योजना तयार करा. कायद्यांच्या सेक्शन्सना प्राधान्य देत, मुख्य परीक्षेसाठी MIDC चे केस स्टडीज तयार ठेवा. शुभेच्छा! ✨
अंतिम सूचना:
-
MPSC Syllabus Books निवडताना 2025 च्या अद्ययावत आवृत्त्या नक्की तपासा.
-
परीक्षा पद्धत मध्ये वर्णनात्मक प्रश्नांसाठी डायग्राम/फ्लोचार्ट वापरणे गुणवर्धक.
-
अधिकृत PDF मधील परीक्षेचे नवीन स्वरूप (Pattern Changes) लक्षात घ्या.
[📥 MPSC इंडस्ट्रीज इन्स्पेक्टर Syllabus PDF डाउनलोड]
(लिंक: https://mpsc.gov.in/Syllabus/Technical/Industries_Inspector_Syllabus.pdf)
Download
[pdf-embedder url=”http://mpsctayari.com/wp-content/uploads/2025/08/MPSC-Industries-Inspector-Syllabus-PDF.pdf”]
