नमस्कार सिव्हिल अभियंता मित्रांनो! MPSC अभियांत्रिकी सेवा अंतर्गत सिव्हिल इंजिनिअर पदासाठीचा अभ्यासक्रम हा तुमच्या करिअरचा पाया आहे. या लेखात आपण “MPSC Civil Engineering Syllabus” ची संपूर्ण रूपरेखा, परीक्षा पद्धत, MPSC Syllabus Books च्या शिफारशी आणि महाराष्ट्रासाठी विशेष महत्त्वाचे टॉपिक्स स्पष्ट करणार आहोत. ‘MPSC Civil Syllabus’ चे सर्व रहस्य उलगडून, तुमची तयारी 10X परिणामकारक करू. चला, सुरुवात करूया!
MPSC सिव्हिल इंजिनिअरिंग परीक्षा पद्धत
परीक्षेचे 3 टप्पे (सर्व पेपर्स वर्णनात्मक):
| टप्पा | विषय | गुण | कालावधी |
|---|---|---|---|
| पेपर I | सामान्य अभियांत्रिकी ज्ञान | 200 | 3 तास |
| पेपर II | विशिष्ट सिव्हिल विषय | 200 | 3 तास |
| पेपर III | महाराष्ट्र-केंद्रित अभियांत्रिकी समस्या | 200 | 3 तास |
| मुलाखत | तांत्रिक ज्ञान + व्यवहार कौशल्य | 50 | – |
महत्त्वाचे:
पेपर III मध्ये महाराष्ट्रातील पाटबंधारे/रस्ते प्रकल्पांवर प्रकल्प-आधारित प्रश्न.
मुलाखतीत साइट इंजिनिअरिंगचे प्रश्न विचारले जातात.
विषयवार अभ्यासक्रम तपशील (MPSC Civil Syllabus)
पेपर I: सामान्य अभियांत्रिकी
| विषय | प्रमुख टॉपिक्स |
|---|---|
| बांधकाम साहित्य | सिमेंट, काँक्रिट, स्टील गुणधर्म, गुणवत्ता नियंत्रण |
| मापनशास्त्र | BIS कोड, IS 456, IS 800, अंदाजपत्रक तयारी |
| पर्यावरण अभियांत्रिकी | जलपुरवठा, सांडपाणी व्यवस्थापन, घनकचरा उपचार |
पेपर II: विशिष्ट विषय
| विभाग | महत्त्वाचे युनिट्स |
|---|---|
| जलस्रोत व्यवस्थापन | धरणे, कालवे, जलसंधारण तंत्रे |
| रस्ते अभियांत्रिकी | IRC कोड, फ्लेक्सिबल/रिजिड पेव्हमेंट डिझाईन |
| भू-तंत्रज्ञान | माती चाचणी, पाया डिझाईन, खडकाचे गुणधर्म |
MPSC Syllabus Books : शिफारसी पुस्तके
सिव्हिल इंजिनिअरिंगसाठी अत्यंत उपयुक्त:
| विषय | पुस्तक | प्रकाशक |
|---|---|---|
| सामान्य अभियांत्रिकी | “सिव्हील इंजिनिअरिंग: प्रैक्टिसल गाइड” | प्रवीण पाटील |
| महाराष्ट्र-केंद्रित | “महाराष्ट्राचे पाटबंधारे प्रकल्प” | जलसंपदा प्रकाशन |
| पर्यावरण अभियांत्रिकी | “वॉटर सप्लाय इंजिनिअरिंग” | S.K. गर्ग |
| स्पर्धा परीक्षा | “MPSC सिव्हिल इंजिनिअरिंग प्रश्नसंच” | लोकसंघ प्रकाशन |
अधिकृत स्रोत:
महाराष्ट्र जलसंपदा विभागाचे तांत्रिक अहवाल
तयारीसाठी गुरुमंत्र (Pro Tips)
-
महाराष्ट्राचे प्रकल्प विशेष अभ्यासा:
-
कोयना धरण, नागपूर मेट्रो, मुंबई-गोवा हायवे यावर केस स्टडीज तयार ठेवा.
-
-
BIS कोड्सचे नियम:
-
IS 456 (काँक्रिट), IS 800 (स्टील) आणि IRC 37 (रस्ते) कोड्समधील क्लॉज लक्षात घ्या.
-
-
साइट प्रैक्टिकल ज्ञान:
-
2 दिवस एखाद्या बांधकाम साइटला भेट द्या – कॉंक्रिट मिक्सिंग, स्टील बेंडिंग हे प्रत्यक्ष पहा!
-
निष्कर्ष
MPSC सिव्हिल इंजिनिअरिंग सेवा अभ्यासक्रम हा “सैद्धांतिक ज्ञान + प्रायोगिक समस्या सोडवणे” यावर आधारित आहे. पेपर III मधील महाराष्ट्र-केंद्रित प्रश्न निवडीसाठी निर्णायक ठरतात. MPSC Civil Engineering Syllabus PDF डाउनलोड करून, BIS कोड्स आणि शासकीय प्रकल्पांची तांत्रिक तपशील यांना प्राधान्य द्या. यशासाठी शुभेच्छा!
स्मरणीय:
MPSC Syllabus Books निवडताना 2025 च्या अद्ययावत आवृत्त्या नक्की तपासा.
प्रत्येक पेपरमध्ये डिझाईन सोल्यूशन्ससाठी ड्रॉईंग्स काढणे गुणांची श्रेणी वाढवते.
मुलाखतीत “महाराष्ट्रातील जलसंकटावर तुमचे उपाय” असे प्रश्न विचारले जातात.
[ MPSC सिव्हिल सिलॅबस PDF डाउनलोड करा]
(लिंक: https://mpsc.gov.in/Syllabus/Engineering/Civil_Syllabus.pdf)
[pdf-embedder url=”http://mpsctayari.com/wp-content/uploads/2025/08/MPSC-Technical-Civil-Engineering-Services-Syllabus-1.pdf” title=”MPSC-Technical-Civil-Engineering-Services-Syllabus”]
