भारतात महिला आणि पुरुष 2024″ अहवाल (26वी आवृत्ती, एप्रिल 2025) या विषयावर अभ्यासासाठी उपयुक्त |Banking Current Affairs

स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासात current affairs meaning in marathi म्हणजेच चालू घडामोडींचे ज्ञान हे अत्यंत महत्त्वाचे स्थान राखते. कारण याच माध्यमातून समाज, अर्थव्यवस्था, शासन व्यवस्था आणि विकासाचे विविध पैलू स्पष्ट होतात. महिलांचे सामाजिक-आर्थिक स्थान आणि पुरुषांसोबतची तुलना या संदर्भातील सरकारी अहवाल हे अभ्यासासाठी अधिक उपयुक्त मानले जातात.

या पार्श्वभूमीवर, “भारतात महिला आणि पुरुष 2024” हा अहवाल विशेष महत्त्वाचा ठरतो. सांख्यिकी व कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने (MoSPI) 6 एप्रिल 2025 रोजी या अहवालाची 26वी आवृत्ती प्रकाशित केली. या अहवालात शिक्षण, रोजगार, आरोग्य, निर्णयप्रक्रियेत सहभाग अशा विविध क्षेत्रांमध्ये महिलांचा आणि पुरुषांचा तुलनात्मक आढावा घेण्यात आला आहे

भारतात महिला आणि पुरुष 2024 (26वी आवृत्ती) :

अहवालाविषयी सामान्य माहिती:

• प्रकाशन दिनांक: 6 एप्रिल 2025
• प्रकाशन संस्था: सांख्यिकी व कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (Ministry of Statistics and Programme Implementation – MoSPI)
• अहवालाची आवृत्ती: 26वी
• प्रकार: वार्षिक अहवाल जो लिंगसमानतेच्या प्रगतीचा आढावा घेतो
• उद्दिष्ट: भारतातील महिला व पुरुष यांच्यातील सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक व आरोग्यविषयक असमानतेचं मोजमाप व विश्लेषण करणे

महत्वाचे निष्कर्ष:

1. महिलांची शैक्षणिक नोंदणी वाढली आहे

सर्व स्तरांवर (शाळा, महाविद्यालये, उच्च शिक्षण) महिलांची उपस्थिती वाढत आहे.

2. महिला कामगार भागीदारीमध्ये मोठी वाढ

• 60.1% महिला कामगार भागीदारी (2024 पर्यंत), विशेषतः ग्रामीण भागात वाढ स्पष्ट.
• आधीच्या आकडेवारीच्या तुलनेत हे लक्षणीय आहे.

3. महिलांच्या बँक खात्यांच्या मालकीत वाढ

39.2% महिला बँक खातेदार झाल्या असून PM Jan Dhan Yojana, DBT सारख्या योजनांचा प्रभाव.

4. महिला नेतृत्वाखालील स्टार्टअप्समध्ये मोठी वाढ

• 800% पेक्षा अधिक वाढ झालेली असून महिलांनी टेक्नोलॉजी, हेल्थकेअर, एज्युकेशन इ. क्षेत्रात पुढाकार घेतला आहे.
• महिला उद्योजकतेसाठी अनुकूल धोरणांचा परिणाम (उदा. Startup India, Stand-Up India, Mudra योजना इ.)

Banking Current Affairs