इंडिया बायोइकॉनॉमी रिपोर्ट 2024′ विषयी अभ्यासाच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची माहिती

Admin - Lokesh Sarode

Published on: August 28, 2025

Join WhatsApp

Join Now

Join Telegram

Join Now

इंडिया बायोइकॉनॉमी रिपोर्ट 2024′ विषयी अभ्यासाच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची माहिती |Recent Current Affairs

इंडिया बायोइकॉनॉमी रिपोर्ट 2024 – महत्त्वाचे मुद्दे

१. अहवाल कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?

केंद्रीय जैवतंत्रज्ञान विभाग (DBT – Department of Biotechnology)
DBT ही संस्था विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्रालयाअंतर्गत कार्यरत आहे.

२. अहवालाचे मुख्य वैशिष्ट्य:

भारताची जैव अर्थव्यवस्था (Bioeconomy) आता 165 अब्ज डॉलर्सच्या पुढे गेली आहे.
हा आकडा 2023 अखेरीस प्राप्त झालेला आहे.

३. जीडीपीमध्ये जैव अर्थव्यवस्थेचे योगदान:

जैव अर्थव्यवस्थेचा भारतातील एकूण GDP मधील वाटा 4.2% आहे.
जैव तंत्रज्ञान, जैव औषधे, जैव शेती, जैव उर्जा यांचा समावेश.

४. भविष्यातील उद्दिष्टे (Roadmap):

2030 पर्यंत:भारताची जैव अर्थव्यवस्था 300 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचवण्याचे उद्दिष्ट.
2047 पर्यंत (अमृतकाल): भारत 1 ट्रिलियन डॉलर्स जैव अर्थव्यवस्था बनवेल असा विश्वास.

५. भारतातील जैव तंत्रज्ञान क्षेत्राची वाढ:

2014 मध्ये: बायोइकॉनॉमी फक्त 44 अब्ज डॉलर्स होती.
2023 पर्यंत: ही वाढ 165 अब्ज डॉलर्सपर्यंत झाली — म्हणजे 4 पट वाढ.

६. जैव तंत्रज्ञान क्षेत्रातील प्रमुख उप-क्षेत्रे:

Bio-Pharma (जैव-औषधे)
Bio-Agri (जैव कृषी)
Bio-Industrial (जैव-उद्योग)
Bio-Services (जैव सेवा)
Bioenergy (जैव ऊर्जा)
Genomics, Synthetic Biology, आणि Bioinformatics

७. रोजगार निर्मिती:

जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रात दरवर्षी 7 लाखांहून अधिक रोजगार निर्माण होत आहेत.
Biotech Startups चा वाढता वेग – 2023 पर्यंत 6,000+ स्टार्टअप्स नोंदवले गेले.

८. भारताची जैव संशोधनातील प्रगती:

Genomics (जीनोमिक्स) आणि Vaccine Development (लस विकास) क्षेत्रात भारत आघाडीवर.
कोविड काळात भारताने स्वदेशी लसींमुळे बायोइकॉनॉमीमध्ये महत्त्वाचे योगदान दिले.

९. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील स्थान:

भारत आता जगातील टॉप 12 जैव-तंत्रज्ञान बाजारांपैकी एक आहे.
US, China, आणि युरोप यांच्यानंतर भारताचा क्रमांक झपाट्याने वाढतोय.

१०. सरकारचे धोरण व योजना:

BIRAC (Biotechnology Industry Research Assistance Council) – स्टार्टअप्ससाठी सहाय्य.
Biotech Parks & Incubation Centres – नवउद्योजकांना सहकार्य.
‘Make in India’, ‘Startup India’, ‘Atmanirbhar Bharat’ यांसारख्या योजनांमुळे चालना मिळते आहे.

Recent Current Affairs

Lokesh Sarode

Tiffany D. Jackson is the critically acclaimed author of Allegedly, Monday’s Not Coming, and Let Me Hear a Rhyme. A Walter Dean Myers Honor Book and Coretta Scott King–John Steptoe New Talent Award winner, she received her bachelor of arts in film from Howard University, earned her master of arts in media studies from the New School, and has over a decade in TV and film experience. The Brooklyn native still resides in the borough she loves. You can visit her at www.mpsctayari.com.

View All

"अधिक माहिती हवी आहे का? खाली दिलेल्या संबंधित पोस्ट तुमच्यासाठी खास निवडल्या आहेत. या लेखांमध्ये या विषयाशी संबंधित आणखी उपयुक्त माहिती, टिप्स आणि मार्गदर्शन मिळेल. वाचून झालेल्या विषयाला पूरक अशी आणखी सामग्री पाहण्यासाठी पुढे शोधा."